آرد ثعلب

شربت ثعلب

بستنی نونی سنتی ایرانی ساخته شده از شیر، تخم مرغ، زعفران، گلاب، شکر، و آرد ثعلب.

گیاه ثعلب بنفش در تهیه آرد ثعلب بیشترین استفاده را دارد.

آرد ثَعلَب، آردی است که از ساییدن سیبک ها (غده های ریشه) خشک شدهٔ گونه های مختلف گیاه ثعلبیان به دست می آید. آرد ثعلب دارای یک ماده چندقندی نشاسته مانند به نام باسورین است.

گونه هایی از ثعلبیان مانند Orchis morio L. کاربرد دارویی داشت که امروزه سعی می کنند مواد دیگری را جایگزین آن کنند. غده های ریشه آن را جمع آوری کرده و خشک می کردند و بعداً آرد کرده و از آن لعاب ثعلب درست می کردند. این لعاب (موسیلاژ) هیدرولیز شده و به مانوز و گلوکز تبدیل می شود و دارای ۳۰٪ نشاسته، آلبومین و قند است. در گذشته در پزشکی سنتی از لعاب رقیق ثعلب (به نسبت ۱۰ به ۱۰۰) برای ناراحتی های روده و معده، تقویت قدرت جنسی استفاده می کردند ولی امروزه مواد دیگری را جایگزین ثعلب می کنند. به دلیل جمع آوری بیش از اندازه این گیاه در معرض خطر نابودی قرار گرفت.^[۱] گونهٔ Orchis Maculata L. نیز نوشته شده است.^[۲]

از ثعلب در تولید بستنی سنتی ایرانی استفاده می شود.^[۳]

از آرد ثَعلَب در ترکیه نوشابه ای تهیه می شود به نام ثعلب (Salep) که این نوشیدنی پیش از حضور قهوه و چای، در کشورهای دیگری مانند انگلستان و آلمان نیز مصرف می شد.

از آرد ثعلب، دسرهایی نیز تهیه می شود از جمله پودینگ ثعلب و بستنی ثعلب. منطقه قهرمان مرعش ترکیه از تولیدکنندگان بزرگ آرد ثعلب است که این آرد با نام «ثعلب مرعش» معروف است.

منابع

• ویکی پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۲۴ فوریه ۲۰۰۷.